نوع مطلب :عمومی ،

نوشته شده توسط:محمد

این فقط یک نقد در رابطه با فیلم اخراجی ها 3 می باشد.


برخلاف شماره های قبلی، فیلم اخراجی ها 3 را که می توانستیم با دید بی طرفی (neutral stance) بپذیریم و بعنوان یک فیلم درامِ درست قبول کنیم این بار خودش صراحتا اعلام موضع کرد و پیامش را بی پرده درمیان گذاشت. فکر کنم امسال بد ترین فیلمی که دیدم (بدون تعارف) فیلم "دردسربزرگ" بود اما نمیگم اخراجی ها 3 بدتر بود ولی این دو تو یه سطح اند. در یک شباهت جالب بین این دو فیلم می توان به دکور کردن کلیپ سوسن خانم توجه کنیم.

ده نمکی با زیرکی در این فیلم مفهوم "آزادی" را دور میزند و معنی آن را از لغتنامه ی غرب سوا می کند بگونه ای که شاهد دیدن وقایعی قدیمی (مانند پارتی)، سوژه تکراری (مانند کارناوال های مزاحم) و نو (مانند حضور صداسیما) هستیم. با میدان دادن به جوانان و توجه به آنها از منظر حقوقی نه آزادی آنها بلکه نگرش آنها را توصیف می کند. به دفعات آزادی های کاذب را نمایش می دهد و با کم ارزش جلوه دادن آنها کنترل جریان را بدست می گیرد و در نهایت هم با بکارگیری از همه عناصر موجود (از جمله حتی مواردی مثل جنگ، شعار های استادیومی و یا محبوبیت سیدجواد هاشمی)، بازی را به نفع خود به پایان می رساند. فکرکنم این کاری بود که نتوانسته بود در دو نسخه ی قبلی اش بخوبی انجام دهد.
البته این خوب است که حداقل آزادی در دیالوگ را شاهد هستیم.
در جایی کلمه "لیبرال" توسط یک جوان گفته می شود. کلمه که در چنین ژانری عموما دیده نمی شود. تصور می شود که هدف از بکار بردن آن اشتباه دیگر ذهنی جوانان باشد نه ارائه یک طرز فکر گروه.
ایراد دیگری که به جوانان شده مسئله سهل انگاری و بی توجهی و در نتیجه تاییدی بر عدم آگاهی کافی و بروز اشتباهات است. در جایی دختر فعالی از احوال پدرش گریزان است و در دو دلی انتخاب قرار می گیرد که به ناچار انتخابی مقابل با خانواده خود می کند و... که به دفعات اشتاباهات جوانان را نمایش می‌دهد.
در واقع برداشت می شود که "آزادی، نه به هر قیمتی".


زیرکی دیگر ده نمکی در استفاده از ویژگی دوپهلوی معنی کلمات در زبان فارسی است و با استفاده از این ابزار، اندیشه های خود را کادو پیچ می کند و مخاطب را در زمین و هوا نگه می دارد. مانند جمله کلاسیک "هم از انقلاب و هم از جمهوری می شود به آزادی رسید" البته در جایی دیگر از این ابزار حداکثر استفاده را می کند. ده نمکی این مورد و حوادث قبلی اخراجی ها را ترکیب می کند و آن را در دختری بنام "ایران" پیاده سازی می کند که با این کار واقعا مخاطب خود را Knock Out می کند و از منظر دیگر فیلمنامه قوی خود را به رخ می کشاند.
(البته فیلمنامه به لحاظ انسجام قوی نبود فقط از برخی موقعیت ها بخوبی استفاده شده بود.)

استفاده از پیام صحنه یا دکور (که در فیلم های هالیوودی زیاد دیده می شود) جهت تاثیر غیر مستقیم روی مخاطب، یکی دیگر از زیرکی های کارگردان بود که نمونه ای از آن را می توانید در این عکس مشاهده کنید.
البته باید بپذیریم که در اغلب جاهای فیلم، جهت تاثیر گذاری بیشتر، در مخاطب اعتماد سازی می شود. برای مثال خاکستری جلوه دادن بعضی بازیگران با عقاید مذهبی (مثل نمایش خطاهای کاندید جبهه رفته)، بحث آقازادگی و نمایش محدودیت های صداوسیما، که البته مخاطب ایرانی با همه آنها آشنا است.

طنزی که در فیلمنامه حضور دارد طنزی مثل مجموعه "ساخنمان پزشکان" نیست به این معنی که "خندیدن در حد باز کردن نیش مخاطب ولی در ذهنش نه"


از همه بازیگران حضور رضا رویگری که در زمره بزرگان هنر ایران است خوشایند نبود. صراحه گویی و طنز خاص او از مولفه های او است اما با این فیلم جور نبود.
(با فاکتور گیری از آقای دهکردی)

در پایان هم چند دیالوگ به بهنام صفوی که در نقش خواننده اول گروه موسیقی آمده بود محول شده بود تا فیلم را جمع کند.

پی نوشت 27/مرداد/90:
منظورم از مخاطب هیچ گروه خاصی نیست. کلمه مخاطب در حالت کلی گفته شده ولی در اینجا بیشتر مخاطبی که با دیدن اخراجی ها 3، متاثر شود.